फुकालेर हरका लुगा धानका बिउले छाेपी
कोहीले ला 'छन शिरै माथि बनाएरै टोपी !
सम्मान हो कि अपमान, बिचित्रै छ आज
हरको वस्त्र हटाएर बिउले छोप्छन् लाज !
फाँटै भरि राेपिने बिउ होटलभित्र गा 'छ
मनि प्लान्टको हाँगो सरि गमलामा ला ' छ !
गमलामै फुलोस् फलोस् त्यही झुलोस् बाला
जस्ले रोप्छ गमलामा त्यसले त्यही खाला !
नभरिएमा उसको भुँडी त्यो धानका भातले
गमलाकै माटो खाओस उभाएर हातले ।
कसैको छ शिरै माथि कपाल जस्तै गरी
देखिएको टाउको पनि खेतका गरा सरी
उखरभूमी त्यो टाउकोमा क्यारि बिउ उम्रयो?
थोपरो कि हिलो कतै मार्छु भनि जुम्रो !
घाँटी निरै रोपेको धान क्यारि झाँट्लान काटी
पाकेको धान काट्न खोज्दा काटिएला घाँटी ।
लडीबुडी खेल्ने ठाउँमा छाड्देऊ बरु खाली
मलिलामा मात्रै रोप बाक्लै गाभा हाली ।
ढाक्नु पर्ने तिम्रा अङ्ग धानका बिउले छेक्दा
लत्रिएर तन्द्रयाङतुन्द्रुङ लटा सरि देख्दा ।
तर्सिएलान बच्चा-बच्ची वनमान्छेमा गनी
साताे जाला तर्सिएर छल्छ कि हँ भनी !
लाेभिएर बाख्रा बाेका आउलान् त्यतै चर्न
तिम्रा हरको धानको बिउले भोको भुँडी भर्न !
पात्तिएको मार्चे बोको प्यासको सँधै भोको
लम्किएर आउला त्यतै पूरा गर्न धोको !
धर्ती स्वरुप नारी शरिर वस्त्र लगाइ छोप
दुईटै मात्रै किन नहोस् गाभा खेतमै रोप ।
हरमा हैन खेतमा रोपे बल्ल धान फल्ला
सके सघाउ ती किसानलाई व्यर्थै किन हल्ला ?
बाँझै छाडि खेत सबै रोपाइँ शरिरभरी
वस्त्र सरि धानको बिउ कम्मर वरिपरि !
कृषि प्रधान देशमा आज कठै यस्तो चाला !!
धानका बिउका भित्रि वस्त्र अनि गलामाला ।
खेतैभरी वनमारा त घाँटीभरी धान छ
विदेशी त्याे रड्डी चामल मिठो मानी खान्छ ।
धानकै बिउकाे माला वस्त्र अनि माथि केश
कृषि प्रधान शरिर भयो भएन नि देश ।
- बाग्लुङ मुलपानी ।
.png)
