१. चिन्तन
कस्तूरीले कुन दिन यहाँ बिर्सियो बास छर्न ?
भोकै मर्ला तर नि कहिल्यै बाघले घाँस खान्न ।
आफ्ना स्वप्नाप्रति त जहिल्यै बाघझैँ बन्नु पर्छ ।
नौनी जस्तै तरर चुहिने जिन्दगी बुझ्नु पर्छ ।।
सानै हुन्छन् बम तर ठुला गर्जना गर्न सक्छन् ।
एकै चम्ची विष ग्रहणले जिन्दगी नै निमोठ्छन् ।।
सानै होलान् तर जडीबुटी चाहिँ हुन्छन् अमूल्य ।
सानासाना चीज यदि मिले जिन्दगी हुन्छ धन्य ।।
खोल्सालेझैँ सीमित पलमा गड्गडाएर हुन्न ।
खोल्साकोझैँ यदि गति लिए, लक्ष्यलाई चुमिन्न ।
पानीका ती बुँदबुँद मिली बन्छ ठूलो समुद्र ।
जुट्दा सारा जनमनहरू फेरिए बिघ्न तन्त्र ।।
इच्छा होलान् सगर सलिफाझैँ अग्लिएर चुम्ने ।
हुन्छन् सच्चा मनुज जुन छन् बाँसझैँ झुक्न जान्ने ।
पंक्षी जस्तै दिनभर जता चाह छन् मस्त जाऊ
सन्ध्या बेला खुश मन लिई गेहमै रम्न आऊ ।।
२. तँ देश छोडेर जा छोरा....!!
(कविता)
छोरा, तँ जा...
अन्तै जा ।
यो देशमा केही गर्छु भन्नेहरू
कोलमा तोरी पेलेझैँ पेलिनुपर्छ
र खली भएपछि
सडक बीचमा आगो लगाई जलिनुपर्छ ।
भोलि त जल्न नपरोस् भनेर भन्दैछु;
ए छोरा ! बरु जा विदेशतिरका ती देशमा बस् रमा ।
आफ्नो जीवन चाहिँ व्यर्थ त नफाल् यो देशको पीरमा ।।
खोक्रो देश छ सुध्रिदैन कहिल्यै, आशै नगर्नू अब।
तेरा स्वप्नहरू अनेकन हुनन् जा पूर्ण पार्नू सब ।।
तैले यो देश बदल्छु नसोच्नू
कागको भिडमा बसेको बकुल्लाले कागको नेतृत्त्व गर्न सक्दैन ।
कागको का का ले बकुल्लो फ्या फ्या पर्छ ।
लङ्गुरको मुखमा अङ्गुर राख्दैमा
लङ्गुर बङ्गुर जत्रो बन्ला तर
अङ्गुरको औकातमा पुग्दैन ।
यो देशले तेरा हजुरबा लग्यो,
बा लग्यो ।
तर केही ल्याउन सकेन....
लगेर मात्रै गयो, लगी.... रह्यो ।
अब तैले यत्ति बुझ्नुपर्छ:
जुन दिन हजुरबा शहीद भए भौतिक संसार छोडेर,
हो, त्यही दिन हिँडेका हुन् बा पनि घरबार छोडेर ।
बा जाँदा आमाको खुशी पनि लगेका रहेछन् त्यसैले,
आमा भन्छिन्, बाबु तँ नजानू देश भन्दै परिवार छोडेर ।
तेरा बाले
देश देश देश देश
भन्दाभन्दै आफूलाई बिर्सिए ।
आफू कसैको बाउ भएको बिर्सिए,
श्रीमान् भएको बिर्सिए ।
छोरा, तँ पनि कसैको श्रीमान् हुनेछस् ।
तैले त श्रीमान् भएको नबिर्सनू ।
तेरी पनि सानी छोरी होली,
नबिर्सनू,
तैले देशलाई भन्दा छोरीलाई धेरै दिनु छ ।
देश भनेको माटोमात्रै होइन ।
राष्ट्रियता भनेको खोक्रो राष्ट्रमा भोकै नाङ्गै चुप लागेर बसिरहनु होइन ।
बाँसको हलो बन्दैन छोरा ।
त्यसैले तँ जा ।
प.....र जा ।
तँ गधा भएर होइन, मान्छे भएर बाँच्न पाउनुपर्छ ।
तँ देश छोडेर जा छोरा....!!
जा......
- चन्द्रौटा, कपिलवस्तु
हाल : काठमाण्डौं ।